Verticale houtklover: hoeveel ton per diameter en houtsoort

Een verticale houtklover van 14 t verwerkt eik en beuk tot Ø 250 mm, spar en populier tot Ø 300 mm. Onder 7 t zakt de grens ook bij schoon hout onder 250 mm. In het assortiment voeren wij 12 modellen van Güde en Bernardo, van € 311 tot € 2.736. Officieel distributeur sinds 2007.

De verticale houtklover laat de stam op de grond liggen en laat de wig van bovenaf zakken. De horizontale vraagt om het blok op een werkblad te tillen.

Het verschil zit in het gewicht. Een beuken rondhout van Ø 400 mm en 50 cm lang weegt meer dan 40 kg: dat tientallen keren per dag optillen is niet vol te houden. De verticale machine schakelt het tillen uit en overheerst daarom het professionele gebruik, waar doorlopend volumes worden verwerkt.

De horizontale blijft een machine voor korte lengtes en beperkte diameters. Wie hout verwerkt dat al op maat is gezaagd onder 25 cm diameter, vindt hem sneller, omdat de stam blijft liggen en niet hoeft te worden herpositioneerd.

Een praktisch criterium: als de gemiddelde diameter van uw rondhout boven 30 cm ligt, of als u meer dan 20 quintalen hout per seizoen klooft, is de verticale de enige configuratie die het houdt. In Italië gebruikt 16,0 % van de huishoudens brandhout (ISTAT, Dotazioni energetiche delle famiglie 2024), circa 3,86 miljoen huishoudens: de markt van wie hout produceert voor doorverkoop is groot en werkt met volumes die het horizontale blad niet aankan.

De benodigde kloofkracht hangt af van drie variabelen: stamdiameter, houtsoort en de aanwezigheid van kwasten. Geen van de drie volstaat op zichzelf om te beslissen.

Fabrikanten geven de maximale diameter volgens verschillende criteria op, en dat zorgt voor verwarring. Bernardo onderscheidt de waarde per houtsoort. Güde geeft één enkele maximale machinediameter op. Bij het model van 14 t is het verschil groot: Bernardo vermeldt 250 mm op hardhout, Güde vermeldt 430 mm zonder de soort te specificeren. Het eerste cijfer beschrijft herhaalbaar werk, het tweede de dimensionale capaciteit van de kolom.

De waarden voor hardhout komen uit de opgaven van Bernardo per model; die van Güde uit de typeplaatgegevens van de fabrikant. Bij kwastig rondhout geldt een vuistregel die in elke vergelijking tussen gebruikers terugkeert: de kwast verdubbelt de weerstand ten opzichte van de rechte stam van dezelfde soort. Een machine van 9 t loopt vast waar de takken aanzetten, terwijl hetzelfde hout in een schoon deel moeiteloos doorgaat.

Overdimensioneren is geen verspilling. Wie eik en beuk verwerkt voor doorverkoop kiest boven 16 t niet vanwege de diameter, maar om de cyclus niet bij elk lastig blok te onderbreken. De prijs van droog hout (M20-25 %) lag in september 2024 op € 279,3/t volgens het Osservatorio AIEL-CIA: elke machinestilstand is verloren marge.

De voeding bepaalt waar u kunt werken, niet hoeveel u klooft. De drie systemen dekken verschillende scenario's.

230 V eenfasig. Wordt aangesloten op een gewoon stopcontact. Het vermogen stopt rond 3 kW, wat in de praktijk een plafond legt tussen 12 en 13 t. In het assortiment betreft dit GHS 370/4TE (€ 311), GHS 500/6,5TE (€ 419) en GHS 500/6TE (€ 602). Het is de keuze van wie werkt in een ruimte zonder industriële aansluiting.

400 V driefasig. Vereist een industriële aansluiting en draagt motoren van 3,5 tot 5,5 kW met constant koppel onder continue belasting. De Bernardo HS 14 E (€ 1.092, 3,5 kW) en de Güde GHS 1000/14TE-A (€ 1.243, 4,3 kW) vallen hieronder. Bedoeld voor wie een loods of werkplaats heeft en in een continue cyclus klooft.

Aftakas. De machine haalt vermogen uit de trekker via een aftakas op 540 tpm en een driepuntsophanging. Er is geen elektriciteitsnet nodig, dus u kunt in het bos of op het veld werken. De Güde GHS 1000/14TZ-A (€ 1.279) vraagt een trekker van 18 tot 25 kW, de GHS 1000/20TEZ-A van 22 tot 30 kW. De Bernardo HS 30 Z (€ 2.538) werkt uitsluitend op de aftakas.

Gecombineerd. Elektromotor en aftakas op dezelfde machine. Dekt het geval van wie 's winters op het bedrijf klooft en de machine tijdens de kap mee het bos in neemt. Bernardo HS 16 ZE (€ 2.031) en HS 30 ZE (€ 2.657), Güde GHS 1000/14TEZ-A (€ 1.609) en GHS 1000/20TEZ-A (€ 2.736).

De ISTAT-landbouwtelling van 2020 telt 268.532 landbouwbedrijven met aangrenzend bosareaal, op 2.864.890 hectare. Voor deze groep haalt de gecombineerde uitvoering de afhankelijkheid van het elektriciteitsnet weg zonder het stationaire gebruik op te geven.

De cyclustijd is de som van aanloop, kloven en terugkeer van de wig. Bernardo geeft 8-15 seconden op bij rondhout van Ø 200-300 mm, opgedeeld in 3-5 s aanloop, 2-5 s kloven en 3-5 s terugkeer.

Güde geeft de cyclus niet in seconden op, maar de zuigersnelheden: op de GHS 1000/14TE-A is de snelle aanloop 0,20 m/s, de langzame 0,038 m/s en de terugkeer 0,047 m/s. Bij een slag van 960 mm wordt de volledige cyclus uit de snelheden berekend; op het gegevensblad staat hij niet.

De dubbele hydraulische pomp verkort de dode tijd: de zuiger loopt snel tot hij het hout raakt, dan schakelt de tweede pomp uit, de snelheid halveert en de druk loopt op. De winst zit in de onbelaste slag, die op een cilinder van 960 mm het grootste deel van de cyclus uitmaakt.

Let op een verkeerde lezing van het cijfer. Een cyclus van 8 seconden levert niet het dubbele op van een cyclus van 16 als het knelpunt het hanteren van het rondhout is. Boven 400 mm diameter overstijgt de positioneertijd de kloeftijd, en de geïntegreerde stamheffer, aanwezig op de hele Bernardo-reeks, weegt zwaarder op de productiviteit dan de cilinder.

Wigkloofmachines vallen onder de norm UNI EN 609-1, die de veiligheidseisen voor deze land- en bosbouwmachines vastlegt.

De norm schrijft drie elementen voor. De tweehandsbediening met vastgehouden werking, die beide bedieningen ingedrukt vereist gedurende de volledige gevaarlijke slag en de beweging stopt zodra er één wordt losgelaten. De afschermingen tegen contact en wegvliegende splinters. De automatische terugkeer van de wig bij het loslaten van de bediening. Het voorziene toepassingsgebied is één bediener tegelijk.

Wat de markering betreft, is de Machinerichtlijn 2006/42/EG in Italië omgezet door D.Lgs. 27 gennaio 2010 n. 17. Een punt om bij aankoop in gedachten te houden: Verordening (EU) 2023/1230 vervangt de richtlijn met toepassing vanaf 20 januari 2027, zonder optionele overgangsperiode. Machines die vanaf die datum in de handel worden gebracht, moeten al aan de nieuwe tekst voldoen.

Wie de houtklover in een bedrijf gebruikt, heeft aanvullende verplichtingen. D.Lgs. 81/2008 kwalificeert de machine als arbeidsmiddel (art. 69) en verplicht de werkgever tot conforme arbeidsmiddelen (art. 70), gedocumenteerde periodieke keuringen (art. 71) en voorlichting en training van de bediener (art. 73). Daar komen risicobeoordeling en verstrekking van PBM bij.

Alle modellen in de tabel zijn verticale kolomklovers. Het volledige gamma staat in de collectie kolomhoutklovers; de Oostenrijkse modellen met geïntegreerde stamheffer staan op de pagina Bernardo, de Duitse met driepuntsophanging KAT 1 op de pagina Güde.

Het advies van Sandra Gaspar

Als u eik of beuk klooft voor doorverkoop, ga dan niet onder 16 t. Ik heb te veel klanten na twee seizoenen zien terugkomen omdat hun machine van 10 t bij elk kwastig blok vastliep. Het prijsverschil tussen een 14 t en een gecombineerde 16 t verdient zich terug in één seizoen zonder stilstand.

Dat hangt af van diameter en houtsoort. Voor spar en populier tot Ø 300 mm volstaat 6-7 t. Voor eik en beuk van dezelfde diameter is 14 t nodig. Boven 400 mm hardhout is de referentie 16 t (Bernardo HS 16 ZE, € 2.031), boven 500 mm is dat 30 t.

De verticale bewerkt de stam die op de grond ligt met de wig die van bovenaf zakt, en vraagt dus geen tilwerk. De horizontale dwingt u het blok op een blad te laden. Boven 30 cm diameter weegt een rondhout meer dan 40 kg: de verticale is de enige houdbare configuratie bij doorlopende volumes.

Eenfasig 230 V is het gewone stopcontact en draagt motoren tot circa 3 kW, wat de machine begrenst op 12-13 t. Driefasig 400 V vereist een industriële aansluiting en draagt 3,5-5,5 kW met constant koppel onder continue belasting, nodig voor werk in een herhaalde cyclus.

Controleer, voordat u een defect veronderstelt, het peil en de staat van de hydraulische olie en de afstelling van het overdrukventiel. Als de kracht geleidelijk afneemt, is de meest voorkomende oorzaak slijtage van de pomp of van de cilinderafdichtingen. Bij machines met jaren werk achter de rug herstelt een revisie van pomp en cilinder de nominale druk.

De factor die het zwaarst weegt is niet het vochtgehalte maar de draad van het hout. Een recht en schoon rondhout gaat in beide gevallen met minder kracht open, een kwastig blijft hoe dan ook weerstand bieden. Gangbare praktijk is kloven na het zagen en het reeds gekloofde hout laten drogen, omdat dat sneller gaat.

Bronnen: ISTAT, Dotazioni energetiche delle famiglie 2024 (publicatie 9 oktober 2025); ISTAT, 7° Censimento generale dell'agricoltura 2020; Osservatorio AIEL-CIA, prijsmeting september 2024; technische gegevensbladen Bernardo en Güde; UNI EN 609-1; D.Lgs. 17/2010; Verordening (EU) 2023/1230; D.Lgs. 81/2008.